Voedselbos Vlaardingen

Voedselbos Vlaardingen ligt aan de rand van de Vlaardingse Westwijk op een terrein van bijna 9.000 m². Waar nu een gevarieerd landschap met fruitbomen, notenbomen, struiken en waterpartijen te vinden is, lag vroeger een vlak terrein dat vooral werd gebruikt als wandelgebied, hondenuitlaatplaats en speelplek voor kinderen uit de buurt.

Het initiatief voor het voedselbos kwam van Jeroen Hooijmeijer, die opgroeide in de Westwijk en zich al jarenlang bezighoudt met stadslandbouw en voedselbossen. Vanuit die betrokkenheid ontstond het idee om het terrein naast de wijk om te vormen tot een voedselbos. Het plan kreeg positieve reacties van de beheerorganisatie van het terrein en werd verder uitgewerkt door het Rotterdam Forest Garden Netwerk.

Voordat de aanleg kon beginnen, werd uitgebreid onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van het gebied. Er vonden onder andere een sectoranalyse en een ecologische quickscan plaats om de aanwezige natuurwaarden en ontwikkelkansen in kaart te brengen. Ook moesten verschillende vergunningen worden aangevraagd en werd onderzocht of het terrein archeologische waarde had. Uiteindelijk bleek niets de aanleg in de weg te staan.

In 2014 werd het ontwerp definitief vastgesteld. Begin 2015 gingen de eerste vrijwilligers en betrokkenen aan de slag met de aanleg van het voedselbos. Er werd een grote waterpartij gegraven en met de vrijgekomen grond werden terpen aangelegd. Deze hoogteverschillen zorgen voor meer variatie in het landschap en bieden groeiplekken voor soorten die graag op drogere grond staan, zoals walnoten en tamme kastanjes. Ook werden houtsnipperpaden aangelegd, een koepelkas geplaatst en de eerste bomen, struiken en vaste planten aangeplant.

Bij de aanleg werd zo veel mogelijk gebruikgemaakt van wat al aanwezig was. Bestaande bomen en waardevolle vegetatie bleven behouden waar mogelijk. Hout van verwijderde populieren kreeg een nieuwe functie op het terrein, bijvoorbeeld als takkenril, leefgebied voor dieren of als materiaal voor de paden. Zo werd vanaf het begin gewerkt aan een voedselbos waarin natuurontwikkeling centraal staat.

De geschiedenis van deze plek gaat echter veel verder terug. Archeologische vondsten uit de omgeving laten zien dat hier ongeveer 5.000 jaar geleden al mensen leefden. Deze periode staat bekend als de Vlaardingen Cultuur. De bewoners leefden van wat het landschap hen bood: vis, wild, noten, vruchten en andere eetbare planten. Opvallend genoeg groeien veel van deze soorten vandaag de dag opnieuw in het voedselbos.

Sinds de aanleg in 2015 heeft Voedselbos Vlaardingen zich ontwikkeld tot een steeds rijker ecosysteem. Het is een plek waar natuur, voedsel, recreatie en educatie samenkomen en waar bezoekers kunnen ervaren hoe een voedselbos groeit en bloeit.

In 2018 werd een educatieprogramma ontwikkeld, waaraan inmiddels 4 scholen jaarlijks deelnemen. Deze leerlijn blijft zich ontwikkelen tot op de dag van vandaan.

Van 2015 tot 2021 was Jeroen Hooijmeijer de beheerder van Voedselbos Vlaardingen. Daarna nam Jolien Langejan het stokje van hem over, en zorgde als beheerder/ coördinator voor aansturing van het onderhoud door vrijwilligers, ontwikkeling van verdienmodellen en het vermarkten van de oogst. 

In 2025 vierde Voedselbos Vlaardingen het 10-jarig jubileum. Met in juni een symposium waarbij de geleerde lessen werden gedeeld. En een fotoboek waarin de ontwikkeling van het voedselbos in beeld is gebracht, en ook vrijwilligers en andere betrokkenen aan het woord komen. Dit fotoboek was een logisch vervolg op het fotoboek dat kort na de aanleg was gemaakt.